[CHIA SẺ TỪ CHUYÊN GIA] các loại sỏi thận thường gặp và cách điều trị

Hiện nay, số lượng người mắc sỏi thận đang ngày một ra tăng, chiếm khoảng 2 -12% dân số, sỏi thận thường gặp ở người có độ tuổi khoảng từ 35 – 55, nam thường có nguy cơ mắc nhiều hơn nữ. Nước ta thuộc top những nước có nguy cơ mắc bệnh sỏi thận cao, “Nước ta có khí hậu nhiệt đới, thời tiết nóng, người lao động ngoài trời đổ mồ hôi nhiều, nước tiểu cô đặc thành sỏi nên tỷ lệ mắc bệnh cao” – phó giáo sư Nguyễn Văn Ân, bệnh viện Đại học Y dược TP HCM cho biết. Một nghiên cứu đáng lo ngại chỉ ra rằng số lượng người mắc sỏi thận đang dần trẻ hóa lên, do thói quen sống và sinh hoạt đáng lo ngại của giới trẻ hiện nay.

Sỏi thận có rất nhiều loại mỗi loại lại có một cách điều trị khác nhau, nên việc nắm rõ các loại sỏi thận cùng các cách điều trị sẽ giúp bạn sớm khỏi bệnh và phòng ngừa sỏi hình thành hay hạn chế tái phát.

BỆNH SỎI THẬN

Sỏi thận là bệnh thuộc về đường tiết niệu phổ biến, sỏi thận hình thành là do sự lắng đọng của các khoáng chất bên trong thận (những khoáng chất dư thừa đáng lẽ đã hòa tan vào nước tiểu và thải ra ngoài) những khoáng chất lâu ngày kết tinh lại với nhau và hình thành nên sỏi thận. Sỏi có thể theo đường nước tiểu thải ra bên ngoài cơ thể hoặc bị mắc lại tùy thuộc vào kích thước của viên sỏi.

Vài nét về bệnh sỏi thận

Nguyên nhân hình thành sỏi thận có thể do nhiều nguyên nhân có thể do chế độ ăn uống không hợp lý, có thể do bẩm sinh, yếu tố tự nhiên,… thông thường trong nước tiểu chứa chất ngăn ngừa các khoáng chất dư thừa lắng cặn, nhưng ở nhiều người nó lại không có tác dụng.

Tùy vào vị trí của viên sỏi trong đường tiết niệu mà có thể gọi là sỏi thận, sỏi niệu quản hay sỏi bàng quang.

CÁC LOẠI SỎI THẬN THƯỜNG GẶP

Dựa và thành phần sỏi thận được phân thành 6 loại thường gặp đó là canxi, oxalat, phosphat, acid uric, struvit, cystin. Mỗi loại sỏi đêu có nguyên nhân hình thành và cách điều trị khác nhau.

1. Sỏi canxi

Đây là loại sỏi phổ biến thường gặp nhất trong 6 loại sỏi trên, thường thấy là sỏi canxi oxalat, canxi photphat, canxi carbonat.

Sỏi canxi

Nguyên nhân hình thành là do lượng muối canxi trong thận tăng cao do tăng hấp thu canxi ở đường ruột hoặc tăng hấp thu canxi ở ống thận.

2. Sỏi oxalat

Do ăn nhiều thực phẩm có chứa oxalat, các thực phẩm này sẽ đi theo đường tiêu hóa và bài tiết ra ngoài như một chất thải, khi di chuyển qua ruột nó kết hợp với canxi tạo thành hợp chất canxi oxalat và được thận bài tiết để thải ra ngoài, nếu lượng oxalat quá lớn sẽ có nguy cơ hình thành nên sỏi canxi oxalat.

3. Sỏi photphat

Sỏi canxi photphat thường thấy ở những bệnh nhân bị rối loạn tiêu hóa, hoặc rối loạn hormone do bệnh cường cận giáp và hiện tượng nhiễm toan ống thận.

Loại sỏi photphat thường gặp là amoni-magne-phosphat. Loại sỏi này có kích thước lớn, có hình giống san hô, có tính cản quang. Sỏi hình thành do hậu quả của nhiễm trùng trong hệ niệu, đặc biệt do vi khuẩn proteus.

4. Sỏi axit uric

Nếu nồng độ axit uric trong máu tăng lên không chỉ lắng đọng trong các tổ chức sụn, túi nhầy, da cơ,… mà còn tăng cao lượng axit uric trong thận. Việc lắng đọng axit uric trong thận sẽ là nguyên nhân làm hình thành nên sỏi, thường thấy ở những người bị bệnh gout. các nguyên nhân có thể làm tăng chuyển hóa purine:

Các loại sỏi thận
  • Ăn nhiều thực phẩm có chứa purine như: lòng heo, lòng bò, các loại thịt khô, nấm,…
  • Bệnh gout
  • Phân hủy tế bào ung thư khi dùng thuốc hóa trị liệu

Axit uric dễ tan trong môi trường kiềm và dễ kết tinh trong môi trường axit. khi độ pH nước tiểu dưới 6. Nếu môi trường nước tiểu bị toan hóa sẽ là môi trường thuận lợi để hình thành sỏi.

5. Sỏi struvit

Sỏi struvit hình thành do sự nhiễm khuẩn lâu dài đường niệu, vi khuẩn sẽ giải phóng men urease, men này phần giải ure thành amoniac, làm nước tiểu bị kiềm hóa, dẫn tới struvit không được hòa tan, tạo điều kiện hình thành nên sỏi. Thành phẩn trong sỏi struvit chủ yếu là photpho- amoniac-magne.

6. Sỏi cystin 

Sỏi cystin hình thành là do lượng cystin đào thải qua thận không được hòa tan, dễ lắng đọng lại. Sỏi cystin hình thành là do bẩm sinh bị rối loạn chuyển hóa và hấp thu tại đường ruột và ở ống thận. Loại sỏi này rất ít gặp.

CHUẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ

Đối với những viên sỏi có kích thước nhỏ, chưa gây tác động xấu gì đối với cơ thể, bác sĩ đưa ra lời khuyên nên điều trị nội khoa tích cực: uống thuốc điều trị hỗ trợ bào mòn và tán sỏi, đồng thời kết hợp với chế độ ăn uống, sinh hoạt hợp lý.

Các biện pháp điều trị sỏi thận

Với những viên sỏi có kích thước lớn gây ra những cơn đau, hoặc gây ra những biến chứng xấu thì các bác sĩ khuyến cáo nên phẫu thuật. Bạn có thể tham khảo các biện pháp ngoại khoa sau:

  • Nội soi tán sỏi qua da chuẩn thức
  • Nội soi tán sỏi qua da tối thiểu
  • Nội soi niệu quản
  • Tán sỏi ngoài cơ thể

Các phương pháp điều trị ngoại khoa trên đều khắc phục được những hạn chế do mổ mở gây ra như: ít gây tổn thương, tránh mất nhiều máu, giúp người bệnh tiết kiệm được nhiều thời gian và chi phí nằm viện.

Dù thế nào thì sức khỏe cơ thể là quan trọng nhất, hãy chủ động quan tâm đến sức khỏe của mình, kiểm tra sức khỏe đều đặn thường xuyên để sớm phát hiện và có những biện pháp điều trị kịp thời.

 

 

 

 

Nội dung được cập nhật lần cuối lúc 08:53 chiều ngày 12/12/2019.